Search This Blog

Wednesday, January 18, 2017

ေညာင္ရမ္းေခတ္


ဟံသာ၀တီလက္ေအာက္ခံ ျဖစ္ခဲ့ရေသာ အင္း၀ကား
အင္အားျပန္လည္ျပည့္ၿဖိဳးေစလ်က္ ရွိၿပီျဖစ္ေလသည္။
အင္း၀ဘက္သို႔ ျမင္ကြင္းေျပာင္း၍ ၾကည့္ခဲ့လွ်င္ ဘုရင့္ေနာင္ ဟံသာ၀တီ
ဆင္ျဖဴရွင္၏ သားေတာ္အငယ္ မင္းရဲနႏၱမိတ္ဘြဲ႔ခံ ေညာင္ရမ္းမင္းသားသည္
အထက္ပိုင္းတြင္ လူသူစုေဆာင္းကာ ၉၅၉ ခုႏွစ္ကပင္ အင္း၀၌ ထီးနန္းတည္ေထာင္ စိုးစံလ်က္ရွိေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေညာင္ရမ္းမင္းမွစ၍ ဒုတိယအင္း၀၊ သို႔မဟုတ္ ေညာင္ရမ္းမင္းဆက္ကို ဆက္လက္သံုးသပ္ေလ့လာရန္ လိုေပသည္။

၁။ ေညာင္ရမ္းမင္း (၉၅၉-၉၆၇)
မင္းရဲနႏၱမိတ္သည္ အင္း၀ကို ထူေထာင္ၿပီးေနာက္ အထက္ပိုင္းရွိ ျမန္မာၿမိဳ႕ရြာမ်ားႏွင့္ ရွမ္းနယ္တို႔ကို စည္း႐ံုးသိမ္းသြင္းေလသည္။ သို႔ရာတြင္ သိႏၷီသို႔ ခ်ီတက္၍အျပန္တြင္ လမ္းခရီး၌ နတ္ရြာစံရေလသည္။

၂။ အေနာက္ဘက္လြန္မင္း (၉၆၇-၉၉၀)
ေညာင္ရမ္းမင္း၏ သားေတာ္ မဟာဓမၼရာဇာသည္ ထီးနန္းဆက္ခံေလသည္။ ၉၇၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ျပည္ၿမိဳ႕ကို သိမ္းပိုက္၍ သတၱိထူးခၽြန္ေသာ ငထင္ငယ္အား နႏၵေရာ္ဓာဘြဲ႔ႏွင့္ အမတ္ႀကီး ခန္႔ေလသည္။ ထိုမင္းလက္ထက္တုိင္ ေတာင္ငူ၌ ဟံသာ၀တီ၏ လက္ေအာက္ခံအျဖစ္ နတ္သွ်င္ေနာင္သည္ စိုးစံလ်က္ရွိရာ ေတာင္ငူကို ခ်ီတက္လုပ္ႀကံ၍ရလွ်င္ နတ္သွ်င္ေနာင္အား အင္း၀သစၥာခံေစၿပီးေနာက္ ေတာင္ငူမွာပင္ ဆက္လက္စိုးစံေစေလသည္။ သံလ်င္တြင္ စိုးစံေနေသာ ေပၚတူဂီ ငဇင္ကာသည္ ေတာင္ငူ၊ မုတၱမတို႔ႏွင့္ ၃ ပြင့္ဆိုင္ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ထားရာ ေတာင္ငူက အင္း၀မင္း သစၥာခံေလသျဖင့္ မုတၱမႏွင့္ေပါင္း၍ ေတာင္ငူကို တိုက္ခိုက္ကာ နတ္သွ်င္ေနာင္ကို ေခၚေဆာင္သြားေလသည္။

(အခ်ိဳ႕ကမူ နတ္သွ်င္ေနာင္သည္ ငဇင္ကာႏွင့္ေပါင္းကာ အေနာက္ဘက္လြန္မင္းအား ျပန္လည္ခုခံတုိက္ခိုက္သည္ဟု ဆိုၾကေလသည္။) အေနာက္ဘက္လြန္မင္းသည္ သံလ်င္ကို ခ်ီတက္တိုက္ခိုက္၍ ငဇင္ကာႏွင့္ နတ္သွ်င္ေနာင္ကိုပါ ကြပ္မ်က္ေလသည္။ နတ္သွ်င္ေနာင္သည္ ငဇင္ကာ၏ လက္၀ယ္၌ မလႊဲမေရွာင္သာဘဲ သာလြန္မင္းကို ခုခံတိုက္ခိုက္ေပးရေကာင္း ေပးရေပမည္။ ငဇင္ကာကမူ နတ္သွ်င္ေနာင္ အလိုတူပင့္ေခၚ၍ ေတာင္ငူကို တိုက္ယူရေလဟန္ ထြက္ဆိုေပသည္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ နတ္သွ်င္ေနာင္သည္ မိမိကုိယ္ေရး အေျခအေနအရ သင့္ျမတ္သည္ဟုထင္ရာကို ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေပမည္။ အေနာက္ဘက္လြန္မင္းသည္ ဟံသာ၀တီေခ်ာင္းသစ္ အေနာက္ဘက္တြင္ ယာယီစံခုိက္ အျပစ္သင့္ေသာ သားေတာ္ မင္းရဲဒိဗၺက လုပ္ႀကံ၍ နတ္ရြာစံရေလသည္။

၃။ မင္းရဲဒိဗၺ (၉၉၀)
မင္းရဲဒိဗၺလည္း ဟံသာ၀တီ၌ရွိစဥ္ပင္ ထီးနန္းကို ဆက္ခံေလသည္။ သို႔ရာတြင္ အေနာက္ဘက္လြန္မင္း၏ ညီေတာ္ သတိုးဓမၼရာဇာႏွင့္ မင္းရဲေက်ာ္စြာတို႔သည္ အထက္တစ္လႊားသို႔ စစ္ခ်ီေနဆဲျဖစ္ေလရာ မင္းရဲဒိဗၺ လုပ္ႀကံေၾကာင္း ၾကားသိ၍ အင္း၀သို႔ စစ္လွည့္ကာ ျပန္လာၾကေလသည္။ ထိုအေၾကာင္းကို မင္းရဲဒိဗၺ ၾကားသိ၍ ရခုိင္သို႔ ထြက္ေျပးမည္ျပဳစဥ္ မွဴးမတ္တို႔ကဖမ္း၍ ဦးရီးေတာ္ သတိုးဓမၼရာဇာထံသို႔ပို႔ရာ ကြပ္မ်က္ျခင္း ခံရေလသည္။

၄။ သာလြန္မင္း (၉၉၀-၁၀၁၈)
မင္းရဲဒိဗၺကို ကြပ္မ်က္ၿပီးေနာက္ မဟာဓမၼရာဇာသည္ ထီးနန္ဆက္ခံေလရာ သားလြန္မင္းဟု ထင္ရွားေလသည္။ သာလြန္မင္းသည္ ညီေတာ္ မင္းရဲေက်ာ္စြာကို အိမ္ေရွ႕ေပးေလသည္။ သာလြန္မင္းသည္ ႏုိင္ငံကို ျပန္တည္ေထာင္ကာ လူဦးေရ တိုးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္စီမံျခင္း၊ စစ္တမ္းေကာက္ယူျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေလသည္။ ေခၽြတာစုေဆာင္းမႈကိုလည္း အားေပးေလသည္။ သာလြန္မင္းတြင္ သားေတာ္ ပင္းတလဲၿမိဳ႕စားအျပင္ ေရႊဆင္းတုဟု ထင္ရွားေသာ သမီးေတာ္တစ္ပါးလည္း ထြန္းကားေလသည္။ သာလြန္မင္းသည္ ဇင္းမယ္တြင္ ၂ ႏွစ္၊ ဟံသာ၀တီတြင္ ၂ ႏွစ္ခန္႔ စိုးစံေနေလသည္။ ထို႔ေနာက္မွ အင္း၀သို႔ ၿမိဳ႕ေတာ္ေျပာင္းေရႊ႕ျပန္ေလသည္။ သာလြန္မင္းသည္ စစ္ကုိင္းတြင္ ရာဇမဏီစူဠာ ေကာင္းမႈေတာ္ ေစတီႀကီးကို တည္ခဲ့ေလသည္။

၅။ ပင္းတလဲမင္း (၁၀၁၀-၁၀၂၃)
သာလြန္မင္း နတ္ရြာစံေသာအခါ သားေတာ္ အိမ္ေရွ႕ပင္းတလဲမင္းသည္ ထီးနန္းဆက္ခံေလသည္။ ထိုမင္းလက္ထက္ စစ္ကိုင္းငါးထပ္ႀကီးေက်ာင္းကို တည္သျဖင့္ ငါးထပ္ဒါယကာဟု ထင္ရွားေလသည္။ ထိုမင္းလက္ထက္တြင္ ယူနန္နယ္မွ ထြက္ေျပးလာေသာ ျပည္ေျပး႐ံုနီဥဒည္ ဆိုသူကို အေၾကာင္းျပဳ၍ တ႐ုတ္တပ္မ်ား အင္း၀အနီးသို႔ ခ်ီေလသည္။ ထိုမင္းသည္ ႏုိင္ငံကို ေကာင္းစြာမအုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္သျဖင့္ မွဴးမတ္တို႔ အလုိအရ ညီေတာ္ျပည္မင္းသည္ ထီးနန္းကို လုယူေလေတာ့သည္။

၆။ ျပည္မင္း (၁၀၂၃-၁၀၃၄)
ျပည္မင္းလက္ထက္တြင္ တ႐ုတ္တို႔ တိုက္လာသည္ကို တြန္းလွန္၍ တ႐ုတ္တို႔အလိုရွိေသာ ႐ံုနီဥဒည္ကိုလည္း ေပးအပ္လုိက္ေလသည္။ ဇင္းမယ္ႏွင့္ မုတၱမကို ယုိးဒယားတို႔ ေႏွာင့္ယွက္ရာတြင္ တုိက္ခိုက္ႏွိမ္နင္းေလသည္။

၇။ နရာ၀ရမင္း (၁၀၃၄)
ျပည္မင္း နတ္ရြာစံလွ်င္ သားေတာ္ နရာ၀ရမင္းသည္ ခမည္းေတာ္၏ ထီးနန္းကို ဆက္ခံစိုးစံေလသည္။ တစ္ႏွစ္မွ် စိုးစံ၍ နတ္ရြာစံေလသည္။

၈။ ၀မ္းဘဲအင္းမင္း (အဂၤါမင္း) (၁၀၃၄-၁၀၆၀)
ျပည္မင္းတြင္ မိဖုရား၊ ေမာင္းမ မရွိသျဖင့္ တူေတာ္ မင္းရဲေက်ာ္ထင္ ဆက္ခံစုိးစံေလရာ ၀မ္းဘဲအင္းစံမင္းဟု ထင္ရွားေလသည္။

၉။ စေနမင္း (၁၀၆၀-၁၀၇၆)
၀မ္းဘဲအင္းမင္း နတ္ရြာစံေလလွ်င္ သားေတာ္ စေနမင္း စိုးစံေလသည္။ စေနမင္းလက္ထက္တြင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ မဂိုဘုရင္ထံသို႔ သံအဖြဲ႔ ေစလႊတ္ေလသည္။ ထူးျခားေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ား မေပၚေပါက္ေပ။

၁၀။ တနဂၤေႏြမင္း (၁၀၇၆-၁၀၉၅)
စေနမင္း၏ သားေတာ္ တနဂၤေႏြမင္း ထီးနန္းဆက္ခံေလသည္။ ထိုမင္းလက္ထက္တြင္ စဥ့္ကိုင္ သူေဌး၏သား ဦးကုလားသည္ ျမန္မာရာဇ၀င္က်မ္းမ်ားကို ေရးသားျပဳစုခဲ့ေလသည္။

ဆရာလွသမိန္၏ "ျမန္မာႏိုင္ငံရာဇ၀င္အက်ဥ္း" စာအုပ္မွ
ကိုဉာဏ္ (ပန္းေလာင္ေျမ)